Home Apen-ABC Baardsaki

Uiterlijk

Hun naam verklapt al een beetje hoe baardsaki's eruit zien: mannetjes én vrouwtjes hebben een mooie, donkere baard. De baard van de mannen is iets groter dan die van de vrouwen. Verder herken je baardsaki’s aan de ‘bolletjes’ op hun hoofd. Tussen deze ‘bolletjes’ zit een kam met sterke kauwspieren. Die spieren komen goed van pas bij het openen en vermalen van harde noten en zaden waar baardsaki's gek op zijn. Verder hebben baardsaki's een dikke, bruine vacht. Die beschermt ze goed tegen de tropische regenbuien op de plekken waar deze apen in het wild leven. Tot slot hebben ze een donkere, bezemachtige staart.

Leefgebied 

Baardsaki’s leven in het wild in Suriname, Gyuana en Noord-Brazilië. Daar komen ze voor in de hogere delen van de regenwouden en savannebossen.

Leefwijze

Baardsaki’s leven in grote sociale groepen. In een groep leven meerdere volwassen mannen en vrouwen. Een groep baardsaki’s bestaat meestal uit zo’n 20 tot 55 apen.

Gedrag

Over het gedrag van baardsaki’s is niet zoveel bekend. Er is namelijk nog maar weinig onderzoek naar deze apen gedaan. Baardsaki’s leven in gebieden die moeilijk te bereiken zijn. Ook leven ze in grote groepen en zijn ze niet altijd goed zichtbaar. Wat we wél weten, is dat baardsaki’s niet zoveel met elkaar vlooien en spelen als dat andere apensoorten doen. Ze laten dus vrij weinig positief sociaal gedrag zien. Ook is er geen duidelijke ‘baas’ in de groep. Baardsaki’s zijn over het algemeen vooral druk met zoeken naar voedsel. In het wild splitst een grote groep apen zich op in kleinere groepjes om op zoek te gaan naar een lekker hapje. Aan het einde van de dag komen ze weer samen. We noemen dit ook wel fission-fusion, wat bijvoorbeeld ook voorkomt bij groepen slingerapen.

Voortplanting

Ook over de manier waarop baarsaki’s zich voortplanten is weinig informatie bekend. Waarschijnlijk paren de mannetjes met meerdere vrouwtjes. De mannen bemoeien zich dan ook niet zoveel met de opvoeding van de kinderen. Een pasgeboren baardsaki zit de eerste twee maanden bijna alleen maar op de buik van de moeder. Daarna verhuist het kleintje naar haar rug. Pas na zo’n vijf maanden begint de baby de wereld om zich heen te verkennen. Hoewel volwassen baardsaki’s niet zoveel contact met elkaar hebben, zijn de vrouwtjes wel erg geïnteresseerd in de baby’s. Ook de mannen vinden het leuk om met de kleintjes te spelen.

Situatie in het wild

De status van baardsaki’s in het wild is nog nooit officieel onderzocht door IUCN, de grootste natuurbeschermingsorganisatie ter wereld. Op dit moment hebben baardsaki’s de status ‘niet bedreigd’.

Handig om te weten: in het seizoen van 2019 verblijven de baardsaki’s achter de schermen van Apenheul vanwege de bouw van hun nieuwe verblijf.

In Apenheul

In Apenheul leven op dit moment twee baardsaki’s. Ze zijn nog niet zo lang in Apenheul te bewonderen: de eerste baardsaki’s kwamen in 2017 naar het Apeldoornse dierenpark. Dat was een bijzonder moment, want baardsaki’s zijn in maar een handjevol dierentuinen in Europa te zien. We begonnen met twee mannetjes. Inmiddels is één van de mannetjes verhuisd naar een andere dierentuin om plaats te maken voor een vrouwtje. We hopen natuurlijk dat zij in de toekomst voor kleine baardsaki’s gaat zorgen!

Fokprogramma  

Apenheul is onderdeel van een Europees fokprogramma voor baardsaki’s. Door samen te werken met andere dierentuinen, houden we de soort in dierentuinen in stand.

Leuke weetjes

  • Baardsaki’s zijn heel zeldzaam in dierentuinen: in Europa zijn ze in maar een paar dierentuinen te bewonderen.
  • Baardsaki’s zijn gek op harde noten en zaden. Met hun speciale snij- en hoektanden kunnen ze die zelf open maken en vermalen. Hun gebit is dus eigenlijk een soort notenkraker!
  • Alle baardsaki’s hebben baarden: de mannen én de vrouwen. De baard van de mannetjes is vaak wel iets groter dan die van de dames.